Reklam xidməti göstərən fərdi sahibkarlar müəyyən şərtlərlə gəlirlərinin 75 faizini gəlir vergisindən azad edə bilərlər. Bu güzəşt 1 yanvar 2025-ci ildən tətbiq edilir və reklam fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin vergi yükünü əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
Lakin güzəşt bütün hallarda avtomatik tətbiq edilmir. Fəaliyyət növü, illik gəlirin məbləği və gəlirin mənbəyi qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olmalıdır.
75% vergi güzəşti kimlərə aiddir?
Vergi Məcəlləsinin 102.1.30-1-ci maddəsinə əsasən, reklam xidməti göstərən və bu fəaliyyətdən təqvim ili ərzində əldə etdiyi gəliri 45 000 manatadək olan fiziki şəxslərin həmin gəlirlərinin 75 faizi gəlir vergisindən azaddır.
Bu qayda, faktiki göstərilən xidmət reklam xidməti kimi təsnif olunduğu halda, aşağıdakı şəxslər üçün aktual ola bilər:
- sosial şəbəkələrdə reklam yerləşdirən bloqer və influenserlər;
- rəqəmsal reklam kampaniyaları hazırlayan mütəxəssislər;
- brendlər üçün reklam məzmunu və tanıtım videoları hazırlayan kontent yaradıcıları;
- bizneslərə reklam və tanıtım xidməti göstərən fərdi sahibkarlar.
Şəxsin özünü bloqer, SMM mütəxəssisi və ya kontent yaradıcısı adlandırması təkbaşına kifayət etmir. Gəlirin hansı xidmət müqabilində əldə edildiyi sənədlərlə əsaslandırılmalıdır.
45 000 manat həddi necə hesablanır?
45 000 manat həddi təqvim ili üzrə reklam fəaliyyətindən əldə edilən ümumi gəlir əsasında hesablanır. Hədd müəyyən edilərkən fəaliyyətlə bağlı xərclər gəlirdən çıxılmır.
Məsələn, fiziki şəxs bir il ərzində reklam xidmətlərindən 40 000 manat gəlir əldə edib və həmin fəaliyyət üçün 8 000 manat xərc çəkibsə, güzəşt hüququnun müəyyən edilməsində 32 000 manat deyil, 40 000 manat nəzərə alınır.
Reklam fəaliyyətindən illik gəlir 45 000 manatı keçərsə, Vergi Məcəlləsinin 102.1.30-1-ci maddəsində nəzərdə tutulan xüsusi güzəşt həmin il üzrə tətbiq edilmir. Buna görə gəlirlərin il ərzində düzgün və ayrıca uçota alınması vacibdir.
Güzəşt verginin 75% olması deməkdir?
Xeyr. 75 faiz vergi dərəcəsi deyil. Qanunvericiliyə əsasən, uyğun fəaliyyətdən əldə olunan gəlirin 75 faizi gəlir vergisindən azad edilir. Vergi öhdəliyi hesablanarkən gəlirlər, sənədləşdirilmiş xərclər və tətbiq edilən güzəşt birlikdə nəzərə alınır.
Yekun vergi məbləği hər sahibkarın gəlir və xərc göstəricilərinə görə dəyişə bildiyindən hesablama mühasibat sənədləri əsasında aparılmalıdır.
Üç işçi saxlamaq tələb olunurmu?
Reklam xidmətləri üzrə 45 000 manatlıq xüsusi güzəşt üçün üç muzdlu işçi saxlamaq şərti yoxdur. Üç işçi tələbi Vergi Məcəlləsinin 102.1.30-cu maddəsində mikro sahibkarlar üçün nəzərdə tutulan digər güzəşt mexanizminə aiddir.
Reklam xidməti göstərən və 102.1.30-1-ci maddənin şərtlərinə cavab verən fiziki şəxs illik gəliri 45 000 manatı keçmədikdə üç işçi olmadan da güzəştdən yararlana bilər.
Bir neçə fəaliyyət növü olduqda güzəşt necə tətbiq edilir?
Fiziki şəxs reklam xidməti ilə yanaşı başqa fəaliyyətlə də məşğul olursa, güzəştli fəaliyyətlərdən əldə edilən gəlirin şəxsin ümumi illik gəlirindəki xüsusi çəkisi ən azı 50 faiz olmalıdır.
Məsələn, reklam xidmətindən 30 000 manat, digər fəaliyyətdən isə 20 000 manat gəlir əldə edilibsə, reklam gəlirinin ümumi gəlirdə payı 60 faizdir. Digər tələblər də ödənildikdə güzəştdən istifadə etmək mümkün ola bilər.
Əvvəlki işəgötürənə xidmət göstərənlər üçün məhdudiyyət
Şəxs reklam sahəsində muzdlu işçi kimi çalışdıqdan sonra əmək müqaviləsinə xitam verib fərdi sahibkar kimi eyni xidmətləri əvvəlki işəgötürənə göstərərsə, sahibkarlığa başladığı tarixdən bir il müddətində bu güzəştdən istifadə edə bilməz.
Məhdudiyyət xidmətlərin həm tam, həm də qismən əvvəlki işəgötürənə göstərildiyi hallara aiddir.
Bloqer və influenserlərin gəlirləri reklam gəliri sayılırmı?
Bloqer və influenserin məhsul, xidmət və ya brendin tanıdılması müqabilində aldığı ödəniş mahiyyət etibarilə reklam xidməti hesab oluna bilər. Lakin bütün sosial media gəlirlərinin avtomatik reklam xidməti sayılması düzgün deyil.
Platforma ödənişləri, müəlliflik gəlirləri, məhsul satışı və məsləhət xidmətləri fərqli vergi yanaşması tələb edə bilər. YouTube, Instagram, TikTok və digər platformalardan gəlir əldə edən şəxslər ödənişin hansı xidmət müqabilində alındığını sənədlərlə göstərə bilməlidirlər.
Barter reklamları necə uçota alınmalıdır?
İnfluenserin reklam qarşılığında pul deyil, məhsul və ya xidmət alması həmin əməliyyatın vergi baxımından əhəmiyyətsiz olması demək deyil.
Reklam paylaşımı müqabilində telefon, geyim, səyahət paketi və ya pulsuz xidmət əldə edilirsə, əməliyyatın mahiyyəti və dəyəri sənədləşdirilməlidir. Barter əməliyyatlarının uçotdan kənarda saxlanılması gəlirin düzgün bəyan edilməməsi riski yarada bilər.
Güzəştdən istifadə etmək üçün nə edilməlidir?
- Vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatdan keçmək və VÖEN əldə etmək.
- Faktiki fəaliyyətə uyğun fəaliyyət kodunu seçmək.
- Müştərilərlə müqavilələri və görülən işləri düzgün sənədləşdirmək.
- Reklam gəlirlərini digər gəlirlərdən ayrıca uçota almaq.
- Bank hesabına daxil olan ödənişlərin təyinatını düzgün göstərmək.
- İllik gəlirin 45 000 manat həddini keçib-keçmədiyini izləmək.
- Vergi bəyannaməsində güzəşti düzgün əks etdirmək.
Güzəştin mövcud olması sahibkarı uçot, bəyannamə, sosial sığorta, tibbi sığorta və digər mümkün öhdəliklərdən avtomatik azad etmir.
Nəticə
Reklam xidməti göstərən fiziki şəxslər üçün 75 faizlik gəlir vergisi güzəşti əhəmiyyətli imkandır. Güzəştdən istifadə etmək üçün reklam fəaliyyətindən əldə edilən illik gəlir 45 000 manatı keçməməli, fəaliyyət düzgün təsnif edilməli və gəlirlər sənədlərlə əsaslandırılmalıdır.
Qanun Mühasibatlıq Xidmətləri reklam, sosial media və fərdi sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərə gəlirlərin uçotu, vergi hesabatlarının hazırlanması və güzəştlərin düzgün tətbiqi üzrə peşəkar dəstək göstərir.
Tez-tez verilən suallar
Reklam fəaliyyəti üzrə 75% vergi güzəşti nə vaxtdan tətbiq olunur?
Güzəşt 1 yanvar 2025-ci ildən qüvvədədir.
Reklam gəliri 45 000 manat olarsa, güzəşt tətbiq edilirmi?
Bəli. Digər şərtlər də ödənildiyi halda gəlir 45 000 manatı keçmədikdə güzəştdən istifadə edilə bilər.
Gəlir 45 000 manatı keçərsə, yalnız artıq hissə vergiyə cəlb olunur?
Xeyr. 102.1.30-1-ci maddədəki xüsusi güzəşt yalnız həmin fəaliyyətdən illik gəlir 45 000 manatadək olduqda tətbiq edilir.
Güzəştdən yararlanmaq üçün üç işçi lazımdır?
Xeyr. 45 000 manat həddinə əsaslanan bu xüsusi güzəşt üzrə üç muzdlu işçi tələbi yoxdur.
İnfluenserlərin reklam gəliri güzəştə daxil ola bilərmi?
Faktiki göstərilən xidmət reklam xidməti kimi təsnif edilirsə və digər tələblər ödənilirsə, daxil ola bilər. Gəlirin mənbəyi və xidmətin mahiyyəti sənədlərlə əsaslandırılmalıdır.
Güzəşt sosial sığorta ödənişlərinə də tətbiq olunur?
Xeyr. Güzəşt gəlir vergisinə aiddir və sosial sığorta, tibbi sığorta və digər öhdəlikləri avtomatik aradan qaldırmır.
Rəsmi mənbələr
- Dövlət Vergi Xidməti — Vergi Məcəlləsində dəyişikliklər
- Dövlət Vergi Xidməti — suallar və cavablar
- Dövlət Vergi Xidməti — fiziki şəxslər üçün məlumat vərəqi
Qeyd: Məqalə ümumi məlumat xarakterlidir. Konkret vergi rejimi və öhdəliklər fəaliyyətin fərdi xüsusiyyətlərinə əsasən müəyyənləşdirilməlidir.