Azərbaycanda sosial media və digər rəqəmsal platformalar üzərindən gəlir əldə edən bloger və influencerlərin fəaliyyəti artıq uçotda ayrıca təsnifləndiriləcək. Dövlət Vergi Xidməti fəaliyyət növləri üzrə təsnifata “Rəqəmsal platforma təsirçisi” adlı yeni fəaliyyət növü əlavə edib. Bu fəaliyyətin kodu 6312003-dür.
Bu yenilik bloger və influencerlər üçün ayrıca vergi növünün yaradılması demək deyil. Məqsəd rəqəmsal platformalar üzərindən gəlir gətirən fəaliyyətin daha dəqiq və şəffaf uçota alınmasıdır.
6312003 fəaliyyət kodu nə üçün yaradılıb?
Blogerlər və influencerlər reklam, məhsul və xidmətlərin təqdimatı, brend əməkdaşlıqları, sponsorlu paylaşımlar, canlı yayımlar və məzmun istehsalı vasitəsilə gəlir əldə edə bilirlər. Əvvəllər bu fəaliyyət ayrıca adla təsnifatda göstərilmədiyindən müxtəlif ümumi fəaliyyət növləri altında qeydiyyata alına bilirdi.
Yeni kod aşağıdakı fəaliyyətlərin ayrıca tanınmasına imkan verir:
- sosial media reklamları;
- brend əməkdaşlıqları və sponsorlu paylaşımlar;
- məhsul və xidmətlərin tanıdılması;
- ödənişli məzmun istehsalı;
- canlı yayımlar və digər gəlir gətirən rəqəmsal fəaliyyətlər.
Fəaliyyət kodu sadəcə sosial media hesabı olan şəxslərə deyil, platformalar üzərindən müntəzəm gəlir əldə edən şəxslərin iqtisadi fəaliyyətinə aiddir.
Bu, blogerlər üçün yeni vergi deməkdir?
Xeyr. 6312003 kodunun əlavə olunması ayrıca vergi növü və ya vahid vergi dərəcəsi yaratmır. Kod yalnız fəaliyyətin vergi uçotunda hansı istiqamət üzrə aparıldığını göstərir.
Ödəniləcək verginin növü və məbləği aşağıdakı amillərdən asılı ola bilər:
- şəxsin fərdi sahibkar və ya hüquqi şəxs kimi fəaliyyət göstərməsi;
- gəlirin mənbəyi və xidmətin kimə göstərilməsi;
- illik dövriyyənin həcmi;
- tətbiq edilən vergi rejimi;
- fəaliyyət üzrə xərclər və digər qanuni meyarlar.
Buna görə “bütün influencerlər eyni vergi ödəyəcək” nəticəsinə gəlmək düzgün deyil. Vergi rejimi hər bir şəxsin konkret fəaliyyət modelinə əsasən müəyyənləşdirilməlidir.
Bloger və influencerlər nə etməlidir?
1. Fəaliyyətin sahibkarlıq xarakterini qiymətləndirmək
Daimi reklam, ödənişli paylaşım, sponsorluq və brend əməkdaşlığı gəlir əldə etməyə yönəlmiş iqtisadi fəaliyyət hesab oluna bilər. Belə hallarda fəaliyyətin rəsmiləşdirilməsi diqqətdən kənarda saxlanmamalıdır.
2. Vergi uçotunu yoxlamaq
Vergi uçotunda olmayan şəxslər fərdi sahibkar kimi qeydiyyata alınmaq və ya fəaliyyət üçün uyğun hüquqi forma seçmək məsələsini qiymətləndirməlidirlər. Fiziki şəxslərin vergi uçotuna alınması elektron qaydada da həyata keçirilə bilər.
3. Mövcud fəaliyyət kodlarını yeniləmək
Artıq VÖEN-i olan bloger və influencerlər fəaliyyət məlumatlarını nəzərdən keçirməlidirlər. Əsas gəlir mənbəyi sosial media və rəqəmsal platformalardakı reklam və məzmun istehsalıdırsa, 6312003 kodunun əlavə olunması və ya məlumatların yenilənməsi məsələsi yoxlanılmalıdır.
4. Əməkdaşlıqları sənədləşdirmək
Brendlərlə əməkdaşlıq zamanı yazılı müqavilə, xidmətin təsviri, ödəniş sənədləri və digər təsdiqedici məlumatların saxlanılması məqsədəuyğundur. Bu, gəlirlərin düzgün uçotu və sonradan yarana biləcək mübahisələrin qarşısının alınması baxımından vacibdir.
5. Vergi və digər öhdəlikləri ayrıca qiymətləndirmək
Fəaliyyət kodunun seçilməsi vergi öhdəliklərini aradan qaldırmır. Blogerin statusundan və fəaliyyət modelindən asılı olaraq vergi, sosial sığorta və hesabat öhdəlikləri yarana bilər. Buna görə qeydiyyatdan əvvəl uyğun vergi rejimi də müəyyənləşdirilməlidir.
Reklam paylaşımında hansı qaydalara diqqət etmək lazımdır?
“Reklam haqqında” qanuna edilmiş dəyişikliklərlə rəqəmsal platforma təsirçisi anlayışı qanunvericiliyə daxil edilib. Rəqəmsal platforma təsirçisi maddi qazanc qarşılığında öz nüfuzundan istifadə etməklə rəqəmsal platformalarda reklam fəaliyyəti həyata keçirən fiziki və ya hüquqi şəxs kimi müəyyən edilir.
Reklam xarakterli paylaşım aşağıdakı qeydlərdən biri ilə müşayiət olunmalıdır:
- “Reklam”;
- “Reklam hüququ əsasında”;
- “Sponsorluq”;
- “Tərəfdaşlıq”.
Reklam materialında reklamverən barədə tələb olunan məlumatlar təqdim edilməlidir. Influencer istifadə etmədiyi məhsulu istifadə etmiş kimi yanlış təəssürat yarada bilməz və reklam məqsədilə saxta hesabların yaradılmasına yol verilməməlidir.
Hər Instagram və TikTok istifadəçisi qeydiyyatdan keçməlidir?
Xeyr. Şəxsi hesabında yalnız şəxsi məzmun paylaşan hər kəs avtomatik olaraq rəqəmsal platforma təsirçisi hesab edilmir. Məsələ əsasən sosial media fəaliyyəti vasitəsilə müntəzəm gəlir əldə edən şəxslərə aiddir.
Reklam, sponsorluq və ödənişli əməkdaşlıqlar davamlı xarakter daşıyırsa, fəaliyyətin rəsmiləşdirilməsi aktuallaşır. Konkret vəziyyətdə gəlirin mənbəyi, əməkdaşlığın forması və ödəniş mexanizmi ayrıca nəzərə alınmalıdır.
Nəticə
6312003 fəaliyyət kodunun yaradılması bloger və influencer fəaliyyətinin ayrıca uçota alınması üçün inzibati addımdır. Kodun mövcudluğu avtomatik olaraq eyni vergi dərəcəsinin tətbiqi demək deyil.
Əsas məsələ fəaliyyətin düzgün rəsmiləşdirilməsi, gəlirlərin uçota alınması, uyğun vergi rejiminin seçilməsi və reklam qaydalarına əməl edilməsidir. Bloger və influencerlər fəaliyyətlərini əvvəlcədən düzgün qurmaqla gələcək vergi və hüquqi riskləri azalda bilərlər.
Tez-tez verilən suallar
6312003 nədir?
6312003 “Rəqəmsal platforma təsirçisi” fəaliyyət növünün kodudur. Bloger və influencerlərin rəqəmsal platformalar üzərindən həyata keçirdiyi gəlir gətirən fəaliyyətin ayrıca uçota alınmasına xidmət edir.
Bu kod yeni vergi yaradır?
Xeyr. Kod fəaliyyətin təsnifatıdır. Vergi dərəcəsi və vergi rejimi ayrıca meyarlarla müəyyən edilir.
Artıq VÖEN-i olan influencer nə etməlidir?
Mövcud fəaliyyət məlumatlarını yoxlamalı və 6312003 kodunun əlavə olunmasının tələb olunub-olunmadığını dəqiqləşdirməlidir.
Sponsorlu paylaşımda reklam qeydi yazılmalıdır?
Bəli. Rəqəmsal platforma təsirçisi tərəfindən yayımlanan reklam qanunvericilikdə nəzərdə tutulan “Reklam”, “Sponsorluq”, “Tərəfdaşlıq” və ya uyğun digər qeydlə müşayiət olunmalıdır.
Hər sosial media istifadəçisi vergi uçotuna alınmalıdır?
Xeyr. Bu, şəxsin sosial media vasitəsilə müntəzəm gəlir əldə edib-etməməsindən və fəaliyyətin sahibkarlıq xarakterindən asılıdır.
Rəsmi mənbələr
- Dövlət Vergi Xidməti — “Rəqəmsal platforma təsirçisi” fəaliyyət kodu
- Dövlət Vergi Xidmətinin vergi rejimləri ilə bağlı izahı
- Fiziki şəxslərin vergi uçotuna alınması üzrə xidmət standartları
- “Reklam haqqında” qanuna edilmiş dəyişikliklər
Qeyd: Məqalə ümumi məlumat xarakterlidir. Konkret vergi rejimi və öhdəliklər fəaliyyətin fərdi xüsusiyyətlərinə əsasən müəyyənləşdirilməlidir.